We zetten tien praktische basismaterialen voor groep 1 en 2 op een rij, met ideeën die je direct in de klas kunt gebruiken. Daarnaast vroegen we Ratna Meijer, die sinds 2009 in het basisonderwijs werkt en dit schooljaar voor de kleuters staat in Uitgeest, naar haar favoriete materialen. Zij vult onze lijst aan met drie verrassend veelzijdige keuzes.
10 basismaterialen voor de knutselkast
1. Gekleurd papier en karton
Papier en karton zijn onmisbaar voor knippen, scheuren, vouwen, plakken en bouwen. Met Colortime gekleurd karton A4 hebben kinderen meteen verschillende kleuren om mee te werken. Het stevige karton is handig voor figuren, maskers, huisjes en andere knutselprojecten.
Idee voor de klas: laat kinderen een eigen straat maken met gekleurde huizen. Geef ze verschillende vormen papier en laat ze zelf ontdekken hoe ze deuren, ramen en daken kunnen maken.
2. Wit tekenpapier
Een voorraad wit papier biedt ruimte om vrij te tekenen, schilderen en experimenteren. Groot papier is fijn voor kleuters die nog graag met hun hele arm bewegen. Met CC tekenpapier A3, 500 vellen heb je voldoende papier voor individuele tekeningen en gezamenlijke activiteiten.
Idee voor de klas: leg een groot vel op tafel en laat twee kinderen samen een fantasiewereld tekenen. Wat gebeurt er wanneer hun wegen, rivieren en huizen elkaar tegenkomen?
3. Waskrijt en kleurpotloden
Tekenen begint vaak met eenvoudige lijnen, krassen en kleurvlakken. Waskrijt geeft snel kleur af en nodigt uit tot grotere bewegingen. Kleurpotloden zijn juist handig om gerichter te tekenen en kleine details toe te voegen.
De Caran d'Ache Junior waskrijtset is een mooie aanvulling op de tekenmaterialen in de klas.
Idee voor de klas: leg bladeren onder een vel papier en laat kinderen er met waskrijt overheen wrijven. De nerven verschijnen vanzelf. Welke andere structuren kunnen ze ontdekken?
4. Stiften
Met stiften kunnen kinderen lijnen, patronen en details tekenen. Ze zijn prettig voor een snel creatief moment, maar ook om een groter knutselwerk af te maken. Een ruime voorraad zoals de Colortime stiftenset met 100 stuks is praktisch wanneer meerdere kinderen tegelijk tekenen.
Idee voor de klas: laat kinderen een fantasiedier ontwerpen. Hoeveel poten heeft het? Waar woont het? En wat heeft het nodig om daar te kunnen leven?
5. Plakkaatverf
Schilderen met plakkaatverf geeft kleuters de mogelijkheid om kleuren te mengen en met grote bewegingen te werken. Je kunt schilderen met een kwast, maar ook met sponsjes, rollers of zelfgemaakte stempels. CC plakkaatverf mat, 500 ml is een praktische keuze voor uiteenlopende schilderactiviteiten.
Idee voor de klas: hang een groot vel papier op schilderhoogte en laat kinderen staand schilderen. Wat voor lijnen ontstaan er wanneer ze hun hele arm gebruiken?
6. Kwasten en sponsjes
Met verschillende kwasten ontdek je dat niet ieder gereedschap hetzelfde spoor achterlaat. Een brede kwast maakt grote streken, een dun penseel is handig voor details en een foamkwast kun je gebruiken om te deppen of grotere vlakken te vullen.
Voor groepsactiviteiten zijn de CC platte kinderkwasten, 30 stuks handig. Daarnaast kun je variëren met de CC Nature Line kwastenset en de ArtistLine foamkwasten.
Idee voor de klas: laat kinderen met drie verschillende kwasten of sponsjes op hetzelfde papier werken. Welke sporen ontstaan er en welk gereedschap kiezen ze zelf?
7. Kinderscharen
Knippen vraagt oefening en helpt kinderen hun fijne motoriek en oog-handcoördinatie te ontwikkelen. Begin met eenvoudige knipbewegingen en laat kinderen geleidelijk zelf vormen uit papier knippen. De schoolschaar met naamvak van 13,5 cm is een praktische optie voor gebruik in de klas.
Idee voor de klas: laat kinderen stroken papier in stukjes knippen en maak daarmee een kleurrijk mozaïek. Het hoeft geen herkenbare afbeelding te worden.
8. Knutsellijm
Met lijm kunnen kleuters verschillende materialen aan elkaar bevestigen. Zo veranderen losse stukjes papier, karton en andere onderdelen in een eigen werkstuk. Welke lijm je gebruikt, hangt af van de materialen en de manier waarop kinderen werken.
Met CC Clear Multi Glue Gel heb je een lijm voor uiteenlopende creatieve toepassingen. Daarnaast is er Sticky Clay koude lijm, waarmee je voor bepaalde projecten onderdelen kunt bevestigen zonder een heet lijmpistool te gebruiken.
Idee voor de klas: geef kinderen restkarton, papier en kleine doosjes. Laat ze een voertuig of fantasiehuis bouwen en zelf ontdekken hoe ze de onderdelen stevig kunnen verbinden.
9. Klei en boetseermaterialen
Bij kleien gebruiken kinderen hun handen op een andere manier dan bij tekenen of schilderen. Ze kunnen kneden, rollen, knijpen, platdrukken en vormen. Met Silk Clay, 650 gram kunnen kleuters kleurrijke figuren en decoraties maken.
Idee voor de klas: laat kinderen een fantasiedier boetseren. Misschien krijgt het dier vleugels, drie staarten of een heel lange nek. Laat ze vertellen wat hun dier bijzonder maakt.
10. Kosteloze en hergebruik materialen
Lege doosjes, kartonnen rollen, restpapier en andere schone hergebruik materialen verdienen ook een vaste plek in de knutselkast. Ze geven kinderen de ruimte om zelf te bedenken wat iets kan worden. Een doosje kan een huis zijn, maar net zo goed een auto, een bed of een onderdeel van een grote speelwereld.
Idee voor de klas: maak een bouwtafel met verschillende doosjes, rollen en stukken karton. Laat kinderen samen een dorp bouwen en er daarna mee spelen. Zo gaat creatief maken vanzelf over in fantasierijk spel.
Drie extra materiaalkeuzes van kleuterleerkracht Ratna Meijer
Ratna Meijer werkt sinds 2009 in het basisonderwijs in Uitgeest en staat dit schooljaar voor de kleuters. We vroegen haar welke creatieve materialen zij graag gebruikt en waarom. Ze noemt drie aanvullingen op onze basislijst: natuurklei, waterverf en textiel.
11. Natuurklei: het kan nog alles worden
Ratna werkt graag met natuurklei. Juist doordat deze klei geen uitgesproken kleur heeft, ligt nog niet vast wat het eindresultaat moet worden. Een stuk klei kan een dier, een huis, een landschap of iets heel anders worden. Dat past bij de vrije, fantasierijke manier van werken die je ook in het vrijeschoolonderwijs terugziet.
Met SIO-2 Argila natuurlijke pottenbakkerklei, wit kunnen kinderen ontdekken wat er ontstaat door te kneden, rollen en vormen. Deze klei heeft andere eigenschappen en droog- en afwerkingsmogelijkheden dan Silk Clay.
Idee voor de klas: geef ieder kind een stuk klei zonder vooraf een opdracht of voorbeeld te laten zien. Vraag achteraf wat ze hebben gemaakt en hoe hun idee tijdens het werken veranderde.
12. Waterverf: schilderen met een andere beweging
Ratna maakt bewust onderscheid tussen schilderen met gewone kinderverf en schilderen met waterverf. Met plakkaatverf laat ze kinderen graag staand werken, zodat ze grote bewegingen kunnen maken. Bij waterverf kiest ze juist voor zittend schilderen. Het water laat kleuren vloeien en vraagt om een andere manier van werken en sturen.
Met CC Waterverf Primair Multi kunnen kinderen onderzoeken hoe water en kleur samenwerken.
Idee voor de klas: laat kinderen eerst een natte penseelstreek maken en daarna kleur toevoegen. Wat gebeurt er wanneer de verf zich door het water verspreidt? En wat verandert er op droger papier?
13. Stofjes, wolletjes en textiel: ontdekken door te voelen
Ook stofjes, wolletjes en ander textiel behoren tot Ratna's favoriete materialen. Ze bieden andere mogelijkheden dan papier, verf en klei. Kinderen ontdekken verschillen tussen zacht, stevig, glad en pluizig. Ze kunnen materialen neerleggen, combineren, wikkelen en gebruiken in hun eigen creaties.
Met CC Hobbyvilt Happy A4 en CC gekaarde wol voeg je verschillende structuren toe aan de creatieve materialen in de klas.
Idee voor de klas: maak een ontdektafel met verschillende lapjes, vilt en wol. Laat kinderen eerst voelen, sorteren en combineren. Daarna kunnen ze er een eigen figuur of voorstelling mee maken.
Een knutselkast die uitnodigt om zelf te ontdekken
Een goede knutselkast hoeft niet uit tientallen bijzondere producten te bestaan. Met papier, tekenmaterialen, verf, kwasten, scharen, lijm en klei heb je een sterke basis voor veel verschillende activiteiten. Door daar natuurklei, waterverf en textiel aan toe te voegen, bied je kinderen nog meer manieren om te ontdekken en te experimenteren.
Bewaar de materialen overzichtelijk en zorg dat kinderen weten wat ze zelfstandig mogen pakken en waarbij begeleiding nodig is. Gebruik voor de keuze van producten het leeftijdsfilter van Klieder & Co en stem activiteiten af op jouw groep.
En misschien wel de belangrijkste tip: laat niet iedere creatieve activiteit beginnen met een voorbeeld dat iedereen moet namaken. Leg eens een paar materialen klaar en vraag: 'Wat zou jij hiermee kunnen maken?' Je zult zien hoeveel verschillende ideeën er ontstaan.
Basismaterialen voor jouw kleuterklas bestellen?
Bij Klieder & Co vind je creatieve materialen voor kinderopvang, BSO en basisonderwijs. Van papier en plakkaatverf tot natuurklei, waterverf en textiel: stel een voorraad samen waarmee kinderen zelf kunnen ontdekken, maken, spelen en groeien.
Wil je advies over materialen of grotere aantallen voor jouw school? Onze klantenservice denkt graag met je mee.
